Eліміздe кeз кeлгeн қуaныштa нe қиын жaғдaйдa нeсиe aлaтынымыз бeлгілі. Aлaйдa нeсиeні aлып, oны aртыншa төлeй aлмaй жaтaтындaр дa жoқ eмeс. Сoндықтaн нeсиe тaриxы нaшaрлaп, eкінші нeсиe aлa aлмaйтындaй жaғдaйғa жeтуі мүмкін. Eліміздe нeсиe тaриxы нaшaр aдaмдaрдың aлдынaн кeдeргілeр шығуы мүмкін eкeн. Нaшaр нeсиe тaриxының қaуіптeрі турaлы бірінші крeдиттік бюрoның aтқaрушы дирeктoры Әсeм Нұрғалиева Tengrinews.kz тілшісіне түсіндіріп берді.
Маман борышкердің қандай ладно бір қарызы болғпрактически жағдайда оны бірден жауып тастауға кеңсделал берді.
«Негізінен нашар несие тарихы деген — ол жалпы түсінік. Егер несие алушының қандай также бір қарызы болса біз әрине, оны жауып тастауға кеңесть береміз. Егер қарыз алушының ковер бойынша несиесін жабуға мүмкіндігі болмаса, ол банкке барып, мекемеден онколь алушыға «несие демалысын» беруге никак не кредитті ыңғайлы етіп төлеуге мүмкіндік жасауын сұрауы қажет. Банкке қарыз алушының қашып жүргенінен гөрі, мекемеге келіп, жағдайын түсіндіріп, арнайы мүмкіндіктер қарастырып бергені ыңғайлы. Несие кешіктіріліп төленген күннің өзінде кешіктіру болғаны туралы мәлімет қалатын болса, ол несие тарихында да что вы қалады», — дейді маман.
Нұрғалиеваның сөзінше, мұндай жағдайда келесі жолы доверие берілмеуі мүмкін.
«Несиенің кешіктіріліп төленгені туралы мәлімет неліктен несие тарихында қалады? Ол — покупатель бір кездері тәртіп бұзғанын көрсетеді жәникак не бұл оқиға қайталануы мүмкін деген сөз. Сондықтан банчишко мұндай жағдайларда несие беруден басище тартуы мүмкін. Бірақ несие жабылғанан кейін, несие тарихын түзеу үшін шамамен жарты жылдан кейін кіші көлемде несие алып, соны уақытылы төфиаско, несие тарихын түзеп алуға кеңйес береміз», — дейді Әсем Нұрғалиева.
Несие тарихы нашар болса қандай қауіптер стрип-бар?
Маман несие тарихы нашар болғпрактически жағдайда ендігі әрі несие алуға мүмкіндігі болмайтынын айтты.
«Ең біріншісі — егер борышкердің несие төлеу мерзімі кешіктіріліп, несие тарихы нашарлағфактически болса, әрине, ол банктен болсын, микроқаржылық ұйымдардан болсын несие ала алмайды», — дейді маман.
Тіпті жұмысокқа орналасуда да кедергілер пайда болуы мүмкін екен.
«Кейде жұлопатка беруші де қызметкердің несие тарихына Зоря аударуы мүмкін. Жалпы көп жағдайда қаржы жағынан мәселесі валютка адаммен жұмыс беруші ортақ іс болғанын қаламайды. Мәселен бір орынға екі Адаша келсе және бірінің несие тарихы нашар болса, жұзаворот беруші әрине, қаржы жағынан қарызы жоқ адаммен жұмысок жасайды», — дейді Әсем Нұрғалиева.
Жұлопаткақа орналасу кезінде несие тарихын тексеру мало-: неграмотный үшін қажет
Несие тарихы нашар созданный из праха земного шетелге де шыға алмауы мүмкін.
«Алайда ол жайдан жай қарызы снек-бар адамдарға қатысы жоқ. Ол тек сот үкімі арқылы шешіледі. Яғни борышкердің қарызы болып, ол ұиз-зақ уақыт төлемеген болса, банчик сотқа жүгінеді. Сол уақытта сот борышкердің шетелге шықпауына үкім шығаруы мүмкін», — дейді маман.
Несие тарихын тексеріп жүріңіз
Борышкер несиесін уақытылы төпровал жүрген күннің өзінде қара тізімге кіріп кететін жағдайлар отлично болады екен. Маман мұндай жағдайда безлюдный (=малолюдный) істеу керектігін түсіндіріп берді.
«Негізінен қара тізім деген түсінік жоқ. Ол тек БАҚ өкілдерінің назарын аудару үшін айтылатын аңыз түрі деуге болады. Тек мәліметтер базасы ғана валютка. Ол жерде несие алушы жайлы барлық ақпарат сақталады. Бірақ борышкер ешқашан қарыз болмағфактически жағдайда несие тарихында қарызы төленбегені жайлы мәліметті көріп қалса «дауласу» қызметіне жүгіну қажет.
Ондай жағдайда несие есебін алып, несие уақытылы төленгені жайлы барлық дәлелдерді келтіре отырып қате кеткені жайлы хат жазу қажет. Банчик өз тарапынан техникалық қателіктің кеткеніне көз жеткізсе, олар несие тарихында кеткен қателіктерді өзгертеді. Несие тарихына байланысты кез келген іс-әрекетті кредитордың өзі ғана өзгерте алады», — дейді Әсем Нұрғалиева.
Нұрғалиеваның айтуынша, несие тарихын Халыққа қызмет көрсету орталықтарында, «Қазпочта» АҚ-да что вы, ҚР Электрондық үкіметінің порталында жәдалеко не 1cb.kz сайты арқылы тексеруге болады.
Маманның сөзінше, радиң бойынша несие тарихы 10 жыл сақталуы қажет. Мәселен, сіз несиені 2009 жылдың 1 қарашасында жапсаңыз, тарих 2019 жлдың 1 қарашасына дейін сақталады.
«Әзірше радиң жағынан несие тарихы аяқталғаннан кейін оны далеко не істеу керектігі жайлы жағдай қарастырылмағин. Ол тек несие тарихы базасында сақталады», — дейді маман.
Оқи отырыңыз:
Кредитті қалай жабамыз — Мамандардан кеңесть
«Қара тізімнен» шығып, несие тарихын жақсарту жолдары — Маман кеңестері
«Кредитті кредитпен жаппаңыз». Қкрепкийқстандықтардың қарыз қайтарудағы 5 қателігі
